Thuoc khang sinh manh tao ra vi khuan manh hon.
Điều đó có nghĩa là gì?
Nó có nghĩa đúng như những gì chúng ta nói.
Khi thuốc kháng sinh được sử dụng để điều trị nhiễm trùng,
sẽ có một số vi khuẩn sống sót vì chúng có khả năng chịu được thuốc kháng sinh.
Cuối cùng,
chúng ta có thể phải sử dụng những loại thuốc kháng sinh mạnh hơn,
và rồi lại xuất hiện những vi khuẩn có khả năng sống sót trước những loại thuốc đó.
Nói cách khác,
chúng ta gần như đang dùng thuốc kháng sinh
để huấn luyện những vi sinh vật này ở cấp độ của một lực lượng đặc nhiệm.
Không ai có thể biết trước
loài vi khuẩn sống sót sau tất cả những thứ đó cuối cùng sẽ trở thành một “con quái vật” như thế nào.
CRE mà chúng ta tìm hiểu hôm nay cũng vậy.
CRE là tên gọi chỉ nhóm vi khuẩn đường ruột thuộc bộ Enterobacterales có khả năng kháng thuốc kháng sinh nhóm carbapenem.
Vậy carbapenem thường được sử dụng khi nào?
Thuốc này được sử dụng để điều trị các bệnh nhiễm trùng như viêm phổi, nhiễm trùng đường tiết niệu, viêm màng não và nhiễm trùng huyết.
Vì vậy, bạn có thể dễ dàng sợ hãi và nghĩ rằng,
“Khoan đã, chẳng phải tất cả những bệnh này đều có thể mắc phải trong cuộc sống hằng ngày sao?”
Nhưng khi bị nhiễm trùng trong cuộc sống hằng ngày,
không có nghĩa là chúng ta sẽ ngay lập tức sử dụng thuốc kháng sinh nhóm carbapenem.
Đây là loại thuốc điều trị quan trọng đối với những trường hợp nhiễm trùng nặng, những trường hợp khó điều trị bằng các loại kháng sinh thông thường, cũng như các bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn đa kháng thuốc xảy ra trong cơ sở y tế.
Nói cách khác, đây là một loại thuốc kháng sinh mạnh mà bác sĩ chỉ sử dụng sau khi đánh giá cẩn thận và xác định rằng nó thực sự cần thiết.
Một bệnh nhân nhập viện → mắc viêm phổi, nhiễm trùng huyết, nhiễm trùng trong ổ bụng hoặc các bệnh nhiễm trùng khác → thuốc kháng sinh thông thường không có tác dụng hoặc nghi ngờ vi khuẩn đã kháng thuốc
Quyết định sử dụng carbapenem
Đại khái là quy trình sẽ diễn ra như vậy.
Nếu một loại vi khuẩn có khả năng kháng lại carbapenem,
thì đó chính là CRE, vì vậy rõ ràng đây không phải là một loại vi khuẩn bình thường, đúng không?
Nếu theo thời gian, những loại thuốc kháng sinh chúng ta sử dụng ngày càng mạnh hơn
và số lượng các loại kháng sinh cũng ngày càng đa dạng hơn,
thì việc làm giảm số ca nhiễm CRE hoặc số người tử vong do CRE có thể sẽ không dễ dàng.
Số bệnh nhân phải nằm viện dài ngày cũng sẽ không đột nhiên giảm xuống trong năm nay,
và CRE có thể đặc biệt nguy hiểm đối với người cao tuổi.
Điều này càng đáng chú ý hơn trong một xã hội đang già hóa như hiện nay.
Vậy thực sự tình hình có đúng như vậy không?
Hãy cùng nhìn vào biểu đồ.

Tôi đã lập bảng này dựa trên dữ liệu của Cơ quan Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hàn Quốc.
Bạn thấy thế nào?
Đường biểu đồ gần như chỉ đi lên qua từng năm, đúng không?
Giá mà đó là cổ phiếu của tôi thì tốt biết mấy…
Chỉ riêng trong năm 2025, đã có 944 người tử vong do CRE tại Hàn Quốc.
Có lẽ câu nói đùa vừa rồi không được thích hợp cho lắm.
944 người tử vong.
Vậy có bao nhiêu người được báo cáo mắc CRE, và tỷ lệ tử vong là bao nhiêu?
| Độ tuổi | Số ca CRE được báo cáo năm 2025 | Tỷ lệ | Số người tử vong |
|---|---|---|---|
| Từ 70 tuổi trở lên | 34.121 | 69,6% | 605 |
| Từ 60 tuổi trở lên | — | — | 801 |
| Dưới 60 tuổi | — | — | 143 |
| Tổng cộng | 49.053 | 100% | 944 |
Hãy cùng tóm tắt một cách đơn giản.
Tổng cộng có 49.053 ca CRE được báo cáo.
Trong số đó, những người từ 60 tuổi trở lên chiếm
gần 86,5% tổng số ca.
Điều đó có nghĩa là có khoảng 42.432 người từ 60 tuổi trở lên,
và trong số này,
801 người đã tử vong.
Con số này chiếm
84,9% tổng số người tử vong do CRE.
Hừm… chuyện gì đang xảy ra vậy?
Bạn có thể tự hỏi tại sao CRE dường như lại lây lan gần như chỉ ở người cao tuổi.
Nhưng chúng ta cũng có thể nhìn vấn đề này theo một cách khác.
Đó chính là câu hỏi kinh điển:
Con gà có trước hay quả trứng có trước?
Như tôi đã nói ở trên,
thuốc kháng sinh nhóm carbapenem, loại thuốc quan trọng trong điều trị các bệnh nhiễm trùng liên quan đến CRE,
thông thường không được sử dụng như lựa chọn đầu tiên đối với những bệnh nhiễm trùng thông thường trong cuộc sống hằng ngày.
Thay vào đó, thuốc có thể được sử dụng cho những bệnh nhân phải nằm viện trong thời gian dài
khi xuất hiện nhiễm trùng bổ sung
hoặc khi các loại kháng sinh thông thường không còn hiệu quả.
Nếu bệnh nhân đã được sử dụng kháng sinh từ trước
hoặc xuất hiện thêm một nhiễm trùng khác,
thì nơi nào có khả năng xảy ra chuyện đó cao nhất?
Trong bệnh viện, đúng không?
Cuối cùng, cũng có thể hiểu rằng CRE xuất hiện ở những người cao tuổi có hệ miễn dịch suy yếu
do phải nằm viện trong thời gian dài.
Cùng với sự phát triển của công nghệ,
những tác dụng phụ cũng xuất hiện.
Tôi chưa bao giờ nghĩ rằng một hệ quả như thế này lại xuất hiện theo cách này từ sự tiến bộ của y học.
Nhưng nghĩ lại.
Có lẽ chúng ta chỉ đơn giản là đã chọn cách làm ngơ trước nó.
Dù sao đi nữa, nếu muốn cứu sống con người thì chúng ta vẫn phải sử dụng kháng sinh.
Có lẽ trận chiến cuối cùng quyết định sự tồn vong của nhân loại
sẽ không phải là
con người chiến đấu với con người,
mà là cuộc chiến giữa con người và vi khuẩn.